کلاس ششم دلفان
ششمی ها 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

پایه

نام درس

عنوان درس

محور-خودآموخت

هدف کلی

زمان

وسایل مورد نیاز

روش های تدریس

اول

ریاضی

معرفی نماد+

محور1

آشنایی با نما+، مفهوم و کاربر د آن

20دقیقه

مهره، نی ، کتاب درسی ، گچ ، تخته سیاه و...

حل مسئله

(مجسم نیمه مجسم مجرد)

دوم

بخوانیم

از همه زیباتر

محور2

روان خوانی درس

15 دقیقه

کتاب درسی ، تصاویرباران ، رنگین کمان و...

پرسش و پاسخ شبیه سازی ده ، همیاری

سوم

هنر(نقاشی)

تصاویرتخیلی

خود آموخت

ترسیم نقاشی با توجه به موضوع

 

مداد ، مداد رنگی ، کاغذ،دفترنقاشی

 

چهارم

هنر(کاردستی)

ساخت صورتک

خود آموخت

ساخت صورتک برای نمایش

 

مقوا، مداد رنگی ، قیچی ،کش ، مداد و...

 

پنجم

املا

درس رایانه

محور3

یافتن کلماتی که باید در جاهای خالی قراردهند.

10 دقیقه

متن آماده شده

پرسش و پاسخ ، شناسایی

 


طرح درس روزانه                     موضوع: نقاشی خطخطی                درس هنر

پایه : دوم                          سال تحصیلی :                                                    زمان:20 دقیقه

هدف کلی:

آشنایی دانش آموز با انواع نقاشی، شناخت شکل ها و تقویت قدرت تشخیص و دقت

اهداف جزئی :

1-آشنایی دانش آموز با انواع نقاشی (به غیر از نقاشی های معمول)

2-افزایش قدرت تشخیص

3-افزایش دقت و تمرکز

4-رنگ آمیزی صحیح متناسب با شکل

اهداف رفتاری:

دانش آموز باید بتواند:

1-ورقه ی کاغذ خود را با خط های شکسته، خمیده و راست پر کند

2-شکل های معنادار را پیدا کنید. (چه هندسی و چه غیر هندسی)

3-شکل های پیدا کرده را رنگ آمیزی کند.

4-از چند جهت به ورقه ی خود نگاه کند.

روش تدریس: سخنرانی پرسش و پاسخ بحث گروهی

وسایل مورد نیاز: مداد رنگی کاغذ

رسانه های مورد نیاز

فعالیت های معلم

فعالیت های دانش آموز

زمان

 

سلام و احوال پرسی، حضور و غیاب برای هر دو کلاس اول و دوم

دانش آموزان کلاس او مشغول انجام آزمایشهای مربوط به فصل اول هستند

ارزشیابی ورودی:

چند نوع نقاشی داریم؟

ارزشیابی تشخیصی:

آیا تا به حال ورقی را بی خودی خط خطی کرده اید: (چه جوری)

پاسخ می دهند

 

انجام می دهند

 

 

نمی دانند

 

بله- به صورت گردی، از بالا به پایین، از چپ به راست

5 مشترک هر دو کلاس

 

 

 

1

 

1

 

 

ارائه درس:

برگه ها را بین دانش آموزان تقسیم کرده و به صورت گروهی می نشینند.

از دانش آموزان می خواهیم به همان صورتی که قبلا گفته اند خط خطی کنند وخود معلم نیز همراه با دانش آموزان شروع به خط خطی کردن ورقه                می نماید.

 بعد از اتمام خط خطی کردن بدون هدف توسط دانش آموزان ، معلم از ورقه ی خودش یک شکل را پیدا کرده و رنگ آمیزی می نماید و از دانش آموزان می خواهد از ورقه ی خود هر چه شکل معنادار            می توانند  پیدا نموده و رنگ آمیزی نمایندو از بین آثار دانش آموزان هر گروهی که شکل زیبایی پیدا کرده اند می تواند جهت راهنمایی گروه های دیگر به بقیه نشان دهد.

تعیین تکلیف:

سعی می شود گروه های تاحد امکان کارهای خود را در کلاس به صورت گروهی تا پایان وقت کلاس تمام نمایند و آثار گروه های برتر در تابلو کلاس نصب می شود.

 

 

 

 

انجام می دهند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

انجام می دهد

13

      


طرح درس روزانه                     موضوع: فصل دوم (سالم و قوی باشید)                 درس علوم تجربی

پایه : اول                          سال تحصیلی :                                                              زمان:28 دقیقه

هدف کلی:

آشنایی دانش آموز با کارهایی که به حفظ سلامت کمک می کند.

اهداف جزئی :

1-آشنایی با اهمیت ورزش

2-آشنایی با اهمیت خواب

3-آشنایی با اهمیت خوردن صبحانه و میوه

4-آشنایی با اهمیت پاکیزگی

5-آشنایی با طریقه صحیح مسواک زدن

6-آشنایی با میکروب

7-آشنایی با واکسن و واکسیناسیون

8-آشنایی با نکات ایمنی و رعایت آنها

اهداف رفتاری:

دانش آموز باید بتواند:

1-اهمیت ورزش را بیان کند

2-اهمیت خواب را بیان کند.

3-اهمیت خوردن صبحانه و میوه را بگوید.

4-اهمیت پاکیزگی ر ا بیان کند.

6-به درستی مسواک بزند و اهمیت مسواک زدن را بیان کند.

7-نکات ایمنی که در دوچرخه سواری و موتور سواری باید رعایت شود رانام ببرد.

روش تدریس: بحث گروهی ، پرسش و پاسخ ، سخنرانی

وسایل مورد نیاز: کتاب تصاویری از ورزش های مختلف مسواک و خمیر دندان میکروسکوپ کلاه ایمنی

رسانه های مورد نیاز

فعالیت های معلم

فعالیت های دانش آموز

زمان

 

سلام و احوال پرسی، حضور و غیاب برای هر دو کلاس اول و دوم (قبلا در اول ساعت انجام شده است

 

پرسش از درس گذشته:

چند راه محافظت از چشم ها را نام ببرید؟

چند راه محافظت از گوش ها را نام ببرید؟

پاسخ می دهند

 

 

به طور کامل پاسخ می دهند

5 مشترک هر دو کلاس

 

3

 

 

 

 

 

 

 

کتاب، تصاویری از ورزش های مختلف

 

 

 

 

 

 

مسواک و خمیر دندان

 

 

 

 

میکروسکوپ

 

 

 

کلاه ایمنی

ارزشیابی ورودی:

انسان سالم چه ویژگی هایی دارد؟

ارزشیابی تشخیصی:

آیا تا به حال به بیماری مبتلا شده اید؟

آیا می دانید بیماری های واگیردار چگونه منتقل می شوند؟

ارائه درس:

نشان دادن تصاویر ورزش های مختلف و سوال کردن در مورد ورزش ها و اهمیت ورزش در سلامتی بدن. اشاره به اهمیت خواب و استراحت در سلامتی.اشاره به اهمیت پاکیزگی محیط و استحمام در سلامتی.

سوال از دانش آموزان در مورد اینکه امروز صبحانه چه خورده اند؟

اشاره به اینکه خوردن صبحانه چه اهمیتی در سلامی انسان دارد.

آوردن مسواک و خمیر دندان به کلاس و سوال از دانش آموزان درباره ی چگونگی مسواک زدن

اشاره به اهمیت مسواک زدن و طریقه ی درست مسواک زدن

 

سوال از دانش آموزان این وسیله چیست؟

معرفی میکروب و راه های انتقال بیماری ها به خصوص بیماری آنفولانزا (بیماری شناخته شده برای دانش آموز)

سوال از دانش آموزان که این وسیله چیست؟ و چه فایده هایی دارد؟ (در قالب گروه ها بحث می کنند)

 

و در پایان راههای مراقبت از چشم ها، گوش ها را با بحث در گروه ها بیان           می کنند و معلم صحبت های آن ها را تکمیل می کند.

تعیین تکلیف:

برای جلسه ی آینده هر فرد مسواک برای خودش بیاورد تا طریقه ی صحیح مسواک زدن را یاد بگیرند.

 

شادابی تحریک زیاد فعالیت زیاد

بله

از راه سرفه عطسه روبوسی و...

 

 

کم و بیش پاسخ می دهند

 

 

 

 

 

جواب می دهند ، کره، مربا، تخم مرغ پنیر

 

کم و بیش می دانند

 

نمی دانند

 

 

 

 

نمی دانند

 

 

 

اشاره می کنند کلاه ایمنی و فواید آن را تا حدودی می دانند از جمله جلوگیری از صدمه دیدن سر.

4

 

 

2

 

 

 

   

مقدمه

 آموزش و پرورش یک حق عمومی است و هر کودکی حق دارد که از آموزش بهره مند گردد. لذا ایجاد کلاس های چندپایه فرصت یادگیری برای بسیاری از کودکان مناطق روستایی و عشایری را فراهم می سازد.  توسعه مدارس با کلاس های چندپایه بنابه دلایلی همچون کاهش جمعیت دانش آموزی، موقعیت جغرافیایی  اجتناب ناپذیر است. کلاس های چندپایه بعنوان ابزاری جهت خدمت به انسان های محروم و مراکزی جهت ایجاد آگاهی اجتماعی، پیشرفت اقتصادی و ... به شمار می آید

     مقدمه                               گردآورنده :فیروز شیردل

 آموزش و پرورش یک حق عمومی است و هر کودکی حق دارد که از آموزش بهره مند گردد. لذا ایجاد کلاس های چندپایه فرصت یادگیری برای بسیاری از کودکان مناطق روستایی و عشایری را فراهم می سازد.  توسعه مدارس با کلاس های چندپایه بنابه دلایلی همچون کاهش جمعیت دانش آموزی، موقعیت جغرافیایی  اجتناب ناپذیر است. کلاس های چندپایه بعنوان ابزاری جهت خدمت به انسان های محروم و مراکزی جهت ایجاد آگاهی اجتماعی، پیشرفت اقتصادی و ... به شمار می آید. تدریس کلاس های چندپایه یکی از روش های آموزشی است که می تواند نیازهایی بسیاری از واجب التعلیم را در مناطق محروم تامین نماید.   نگاههای مختلفی به کلاس های درسی چندپایه وجود دارد. برخی این کلاس ها را جزو معضلات آموزشی می دانند. برخی دیگر وجود این کلاس ها را به مثابه فرصتی برای یک عمل آموزشی و پرورشی بهینه به شمار می آورند. بررسی ها و تحقیقات انجام گرفته نشان می دهد که میان دانش آموزان کلاس های چندپایه و دانش آموزان کلاس های تک پایه از حیث توانایی شناختی تفاوت معنی داری وجود ندارد. افزون بر این دانش آموزان کلاس های چندپایه نسبت به دانش آموزان کلاس های تک پایه از نظر رشد اجتماعی، سازگاری محیطی، بیان عواطف، روحیه همکاری، بهداشت روانی، پختگی رفتار و ... برتری نشان می دهند.  تدریس در کلاس های درس چندپایه و دانشِ آموزی در این کلاس ها، تجارب فراوانی به بار می آورد. تجارب برآمده از کلاس های درس چندپایه برای معلمان، افزایش توانایی حرفه ای و دلبستگی به دانش آموزان است.

تعریف و اهمیت

در دوره ابتدایی کلاسی را که با حضور دانش آموزان 2 یا چند پایه ی تحصیلی و با تدریس یک معلم در یک اتاق درس تشکیل و اداره میشود ، کلاس چنر پایه می نامند با توجه به این که دوره ابتدایی 5 پایه است ، بسته به شرایط مختلف و جمعیت فراگیران این کلاسها حداقل 2 پایه و حد اکثر 5 پایه اند و اهمیت تشکیل این کلاسها به دلیل تشکیل آنها برمی گردد که از جمله ی آنها می توان به این نکته اشاره کرد که با توجه به کاهش جمعیت کودکان لازم التعلیم بخصوص در روستاها و مناطق کم جمعیت و از طرف دیگر ضرورت تحصیل آن ها ، لازم است که کودکان محصل در پایه های مختلف در یک کلاس و در کنار هم و توسط یک معلم تربیت شده و آموزش ببینند.

 «شرایط و علل وجود کلاس های چند پایه در روستا ها »

1- پراکندگی روستاها و عوامل خاص جغرافیایی 2- کمبود جمعیت بطور اعم و کمبود تعداد دانش آموزان واجب التعلیم در برخی روستا ها به طور اخص 3- استفاده از وجود کودکان به سن تعلیم رسیده در امور کشاورزی ، دامداری، قالی بافی و ...به منظور امرار معاش خانواده  

4- وجود مسائل و مشکلات متعدد مالی ، اقتصادی و کشاورزی در روستا ها 5- فقدان ، یا نا مناسب بودن راه های ارتباطی بین روستا ها و شهر ها 6- فقدان یا کمبود انگیزه ی قبول خدمت برخی معلمانم در روستاهای کم جمعیت و فاقد امکانات اولیه زندگی 7- اظهار بی تفاوتی برخی از خانواده های به علت تجربه ی تلخ از بیهودگی تحصیلات ابتدایی و علوم کارایی آن در زندگی روزمره آنان و نبود امکانات ادامه ی تحصیل در دوره راهنمایی  

8- عدم موافقت بیشتر خانواده های روستایی به تحصیل دختران به ویژه در مدارس مختلط 

 9- کمبود اعتبارات و معلم کافی برای کاهش تعداد دانش آموزان قابل قبول به منظور گشایش مدارس جدید و یا کاهش تعداد پایه های یک مدرسه 10 بی توجهی شدید گذشته به وضع مردم روستاها از جهات مختلف و کوچ کردن بی رویه ی آنان به شهرها

«مشکلات ، محدودیتها و معایب کلاس های چند پایه»

برخی مشکلات خاص آموزشی ویژه ی این کلاس ها عبارتند از :

الف) کمبود وقت : در صدر این مشکلات قرار دارد بطوری که در یک کلاس 5 پایه در هفته 132 ساعت ماده ی درسی وجود دارد که باید به تمامی پایه ها و تمامی دروس در این مدت اندک پرداخته شود .

ب) نقصان تجربه و کمبود اطلاعات معلمان این مدارس در جزئیات امر : نا مناسب بودن ترکیب سنی دانش آموزان (که بین 6 تا 15 سال متغیر است) و حال آنکه همه ی آنها در یک کلاس بوده و یک نوع تنبیه و تشویق می شوند .

 ت) گرفتارهای خانوادگی دانش آموزان. ث) ترکیب جنسی دانش آموزان دختر و پسر در یک کلاس . ج) کوچکی فضای آموزشی و کمبود اتاق درس که مشکلاتی مثل : عدم امکان تقسیم پایه ها برای کار گروهی و تدریس مستقل معلم و عدم امکان رعایت مسائل بهداشتی و وجود محدودیتها در استفاده از وسایل آموزشی و کمک آموزشی را بدنبال دارد . ح) نبود محیط غنی و عدم هماهنگی بین آموزش های مدرسه و خانواده . خ) انتقادات سریع معلمان به علت نامناسب بودن شرایط زندگی و امور آموزشی . د) فقدان تجهیزات اولیه آموزشی .

مشکلات جنبی و وابسته به شرایط و محدودیتهای مدارس روستایی که برخی از آنها عبارتند  :

 الف) عدم سکونت معلمان و رفت و آمدهای مکرر آنها و غیبت هایشان . ب) تعطیل شدن روزهای پنج شنبه . پ) سنگینی کار معلم چند پایه . ت) مسائل انضباطی فراگیران در رابطه با مسائل مختلف کمبود عاطفی ، سوء تغذیه ، ضعف جسمانی و سایر شرایط زندگی ث) کوچ کردن فصلی برخی خانواده ها به سایر نقاط . ج) ترک تحصیل به دلایلی مثل کوچ مسائل اقتصادی و... چ) عدم نظارت و همکاری خانواده ها در امر تحصیل . ح) نارضایتی معلمان به دلیل داشتن شرایط سخت . خ) عدم رعایت برنامه و نظم کلاس داری. د) ضعف و عقب ماندگی تحصیلی به علت مسائل سالهای قبل . و) کمبود اطلاعات معلمان در مورد شیوه ی اداره و تدریس در این کلاس ها

نقش و وظایف معلم چند پایه و ویژگیهای کلی او

معلم چند پایه باید یک معلم مجرب و متخصص بوده و علاوه بر داشتن ویژگی های یک معلم عادی صفات و ویژگی های زیر تا حد بالاتری داشته باشد :

ایثار،گذشت ، فداکاری، دلسوزی و مهربانی ، صبر و شکیبایی، تلاش و کوشش فراوان ، صلاحیت تعهد ، مهارت در زبان رایج آن اجتماع ، داشتن مهارتهای بسیار پیشرفته در برقراری ارتباط ، مدیریت کارآمد و اثر بخش در کلاس درس علاقه و اشتیاق به کار و پشتکار فراوان .

در کنار این همه معایب آیا محاسنی هم می توان برای این کلاس ها ذکر کرد

 این کلاس ها محاسنی نیز دارند مثل : 1- رشد اجتماعی ، شناختی و عاطفی دانش آموزان  

2- ایجاد زمینه ی یادگیری

در بعضی از دروس جمله ریاضی 3- تدریس مشترک برخی از مفاهیم 4- مرور مطالب برای دانش آموزان پایه های بالاتر و ایجاد زمینه ی یادگیری برای دانش آموزان پایه های پایین تر .

«چینش کلاس های چند پایه »

با توجه به علایق معلم و سلیقه ی او ، روش تدریس ، سطح و میزان توانایی فراگیران و شرایط و امکانات موجود می تواند متفاوت بوده و شکل بخصوصی به خود گیرد ولی دو شیوه ی معمول آن به شرح زیر است .

روش U شکل : ترتیبهای این روش در این است که معلم احاطه ی کامل به کلاس بخصوص به نقاط کور آن داشته و همه به راحتی با یکدیگر و با معلم تماس چشمی دارند .هم چنین معلم می تواند با نشاندن فراگیران دارای مشکل بخصوص مشکلات شنیداری در ردیف ها و قسمت های جلویی و نزدیک تخته آنها را نیز بر جریان یاد دهی یادگیری وارد کرده و از مشکلاتشان بکاهد .با کمی دقت بر روی چینش بالامتوجه می شویم که این چینش نیز دارای مزایای بسیاری نسبت به چینش های معمولی بوده و به چینش مثلثی معروف است ، به شرطی که تعدادردیفها زیاد نشده بلکه در صورت ازدیاد فراگیران ، این ردیف ها با فاصله ی کمی از یکدیگر تکرار شده و زیاد به طرف قسمت پشتی کلاس کشیده شوند .

فعالیت های یادگیری : مجموعه فعالیت های منظم و مرتّب یک درس و انواع فعالیت هایی که معلم برای انجام در کلاس انتخاب می کند ارتباط مسقیم با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی دارد.

برای آن که معلم در انتخاب یا تدوین فعالیت های یادگیری موثر تر عمل کرده و آن ها را به گونه ای اثربخش عرضه کند نیاز به در نظرآوری 3 دسته کار عمده دارد:

1- تهیه چارچوب درس

        پیش از آغاز درس، معلم باید چارچوبی برای آموزش تنظیم کند، این کار به دانش آموز کمک می کند تا با شیوه ارائه درس آشنا شوند. در این زمینه، پژوهش های انجام یافته در باره ی تدریس شش رفتار خاص را برای معلم معین کرده اند:

1/1) سازماندهی پیشاپیش مواد یادگیری

2/1) تعیین روندی روشن برای انجام کار در کلاس

3/1) صحبت با یادگیرندگان در باره آنچه باید یاد بگیرند و بحث با آنان در باره روش های مناسب برای یادگیری محتوای دانش و مهارتی

4/1) انجام آزمون در آغاز درس و ارائه توضیحات روشن کننده و بحث در باره هدف درس

5/1) ارائه تصویر کلی از درس (ارائه تصویر کلی از درس در کلاس های چندپایه نهایت فعالیت های یادگیری پایه بالاتر را نشان می دهد.)

6/1) ارتباط دادن پیش دانسته ها یا پیش آموخته های دانش آموزان با پس آموخته ها

2) تنظیم ارتباطات بین معلم و دانش آموز

        متخصصان آموزش و پرورش و پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی بر این باورند که تعامل میان معلم و دانش آموزان در دو مرحله اصلی شکل می گیرد:

مرحله اول: معلم در این مرحله مهارت یا مفهوم مورد نظر برای یادگیری را به صورت عینی و از طریق ارائه نمونه های عملی و مثال ها از محتوای کتاب درسی عرضه می کند.

مرحله دوم: معلم در این مرحله دانش آموزان را به بازخوانی ترغیب میکند. او این کار را برای اطمینان از میزان درک و فهم دانش آموزان انجام می دهد.

3) مراقبت از دانش آموزان برای دست یابی به یادگیری

        مراقبت از دانش آموزان برای دست یابی به یادگیری یاری به آنان برای کسب دانش، مهارت و نگرش مورد انتظار است. «مراقبت» را بعضی با «پایش» مترادف دانسته اند. در واقع در کلاس درس یکی از کارهای معلمان «پایش» است. معنای دقیق «پایش» را می توان در شعر معروف «مادر» لمس کرد:

یک حرف و دو حرف نهاد بر زبانم                        تا شیوه گفتن آموخت

دستم بگرفت  و پا به پا  برد                    تا شیوه راه رفتن آموخت

«پایش» از سوی معلم، مسئولیت در برابر یادگیری را برای دانش آموزان به ارمغان می آورد. در مدت «پایش» معلم باید اقدامات زیر را انجام دهد:

- آماده سازی یادگیرندگان برای کار کلاسی و نظارت بر کارها

- حفظ موقعیت مثبت خود در ارائه بازخورد و کمک اختصاصی

- تدارک بازخورد برای فعالیت های یادگیری دانشی، مهارتی و اصلاح نگرش و تقویت آن ها.

اشاره های کلیدی برای معلمان چندپایه:

1- به کارگیری راهبردهای تدریس باید همراه با انعطاف پذیری باشد. در برخی مواقع نیاز است برای اثرگذاری بیشتر

راهبردهای تدریس با توجه به نوع محتوا و نیازمندی دانش آموزان مورد بازنگری قرار گیرد.

2- فضای یادگیری باید به گونه ای طراحی شود که پیشرفت مداوم را برای یادگیرندگان زمینه ساز کند.

3- برای سازگار شدن دانش آموزان با مدرسه، لازم است ارتباط نزدیکی بین خانه و مدرسه به وجود آید.

4- در کنار فعالیت های مربوط به ایجاد انگیزه در دانش آموزان شایسته است تلاش گردد مهارت ها و عادت ویژه گوش دادن، سخن گفتن و یادگیری در آنان پرورش یابد. فعالیت های مبتنی بر بازی و فعالیت های مبتنی بر گروه همتایان می تواند راهی برای ایجاد آمادگی بیشتر در دانش آموزان برای حضور در مدرسه باشد.

5- دانش آموزان در کنار فراگیری نوشتن، خواندن و حساب کردن ، باید در انواعی از فعالیت های خلاقانه، فرهنگی و فعالیت های بدنی درگیر شوند. با این همه، نباید فعالیت هایی که اشاره شد بسیار سخت گیرانه باشد. دانش آموزان باید در انجام فعالیت احساس راحتی کرده و آن ها را با سرعت و توانایی خود را انجام دهند.

6- از دانش آموزان بزرگتر باید درخواست کرد تا به دانش آموزان کم سن و سال یاری کنند. از دانش آموزان بزرگسال ارشد می توان برای تدریس به دانش آموزان پایه های پایین تر استفاده کرد. کودکان پایه های پایین تر می توانند با یاری دانش آموزان پایه های بالاتر به تمرین و فعالیت های بدنی، حفظ کردن اشعار، خواندن متون و ... بپردازند.

7- گروه بندی بر پایه توانمندی را به عنوان یک راهکار در نظر بگیرید. قرار دادن یک دانش آموز قوی، متوسط و دانش آموز ضعیف، فرصت مناسبی برای تدریس دوسویه و انجام تدریس جبرانی فراهم می کند. وقتی دانش آموز ارشد به دانش آموز کم سن و سال تدریس می کند به او یاری می کند که بهتر بیاموزد، و دانش آموز کم سن و سال به دانش آموز ارشد یاری می کند آموخته هایش را عرضه کند.

8- گاهی فعالیت یکسانی را برای همه دانش آموزان کلاس ارائه دهید. شمار زیادی از فعالیت ها را می توان طراحی کرد که دانش آموزان پایه های اول تا پنجم در انجام دادن آن ها شرکت کنند. برای مثال ، فعالیت های مربوط به تربیت بدنی، فعالیت های مربوط به تعلیمات مدنی، فعالیت های مربوط به خواندن و ... حتی تدریس برخی از مفاهیم ریاضیات برای کل کلاس امکان پذیر است.

گروه بندی دانش آموزان در کلاس درس

        در کلاس های درس چندپایه، تقسیم دانش آموزان به گروه های کاری، یکی از راهبردهای اثربخش است. انواع گروه بندی دانش آموزان در زیر آمده است:

الف) گروه بندی بر پایه توانایی مشابه:    در این نوع گروه بندی، دانش آموزان در قالب گروه های قوی، متوسط و ضعیف سازماندهی می شوند. یکی از مزایای این نوع گروه بندی، ایجاد فرصت برای دانش آموزان به منظور کار با همتایان خود است. این گروه بندی برای موضوعاتی چون، ریاضیات ، زبان (خواندن و نوشتن) و تربیت بدنی مناسب است.

ب) گروه بندی کودکان براساس توانایی های متفاوت

        این نوع گروه بندی بر مبنای توانایی های مختلف دانش آموزان شکل می گیرد. گروه بندی کودکان براساس توانایی های مختلف برای انجام «کارهای مشارکتی و انجام واحدهای کار» مناسب است.

پ) گروه بندی سنی

        گروه بندی بر پایه ی سن تقویمی دانش آموزان انجام می گیرد. این نوع گروه بندی بر مبنای این فرض شکل گرفته است که وقتی دانش آموزان با افراد هم سن و سال خودکار می کنند پیشرفت بیشتری به دست می آورند.

ت) گروه بندی کودکان براساس سن های متفاوت

        این نوع گروه بندی برای انجام کارهای گروهی، هنری و انجام فعالیت های یادگیری مناسب است.

ث) گروه بندی داوطلبانه

        در این نوع گروه بندی،‌ دانش آموزان می توانند هم گروهی های خود را انتخاب کنند. این نوع گروه بندی به دوستان و یا خواهران و برادرانی که در کلاس های چندپایه حضور دارند امکان همکاری و مشارکت می دهد.

ج) گروه بندی تصادفی

        این نوع گروه بندی با استفاده از اعداد، نام رنگ ها، فصل ها و ... فرصت همکاری و هم اندیشی کلیه دانش آموزان را با هم فراهم می کند.

فنون تدریس

        فنون تدریس، روش هایی هستند که معلمان از آن ها در انجام فعالیت های یاددهی یادگیری استفاده می کنند. برای مثال، معلم می تواند از «روش سخنرانی» برای ارائه مورد جدید و از «پرسش و پاسخ» به منظور جمع آوری بازخورد بهره بگیرد. به هر حال، باید توجه داشت که هیچ روش میان بر یا ایده آلی برای تدریس وجود ندارد. روش های تدریس مختلف یا راهبردهای گوناگون دارای میزان معینی اثرگذاری برای یادگیری دانش آموزان است. معلم متبحر، راهبردهای متفاوتی را به هم می آمیزد تا نیازهای آموزشی دانش آموزان را برآورده سازد. باید به یاد داشت: « معلم متبحر پرورش می یابد، مادر زاد متبحر نمی شود.»

فن تعامل

الف) تعامل بین معلم و دانش آموز (تعامل یک به یک)

        این تکنیک می طلبد دانش آموزان به صورت زوجی سازماندهی گردند. هر زوج به ایفای نقش می پردازند. یکی از دانش آموزان نقش معلم و دیگری نقش یادگیرنده را ایفا می کند. معلم، سوال می پرسد، ارائه تکلیف کرده یا دستورالعملی صادر می کند، یادگیرنده باید به سوال پاسخ داده یا از دستورالعمل پیروی کند؛ سپس، نقش ها تعویض می شود و دانش آموزی که نقش معلم را ایفا می کند، نقش یادگیرنده را ایفا می کند و دانش آموزی که نقش یادگیرنده را ایفا می کرد، نقش معلم را ایفا می کند. این فن در کلاس های چندپایه کاربرد فراوان دارد.

ب) تدریس همتا (تدریس همشاگردی)

        هدف از کابرد فن تدریس همتا، استفاده از دانش آموز قوی تر برای اعضای ضعیف گروه است. وقتی دانش آموزان به تدریس بپردازند، به یادگیرندگانی برتر تبدیل می شوند . احترام متقابل ، اجتماعی شدن و درک و فهم از طریق فعالیت های همیاری و همکاری افزایش می یابد. دانش آموزان از اینکه بتوانند مطلبی یا مهارتی را آموزش دهند احساس غرور می کنند. دانش آموزان پایه های بالاتر در کلاس می توانند به دانش آموزان پایه های پایین تر تدریس نمایند و بدینوسیله خود نیز بر مطالب درسی مسلط گردند.

پ) یادگیری تیمی

        در یادگیری تیمی، دانش آموزان به گروه های مختلفی تقسیم می شوند. پس از آن که گروه های دانش آموزی شکل گرفت،‌ معلم از گروه ها می خواهد برای خود مسئول و منشی انتخاب کنند. مسئول به هدایت گروه می پردازد؛ و منشی گروه، سوال را می نویسد و نظرات اعضای گروه را ثبت کند، همچنین می تواند به جمع بندی نظرات هم بپردازد.

        وقتی دانش آموزان به یادگیری تیمی می پردازند، معلم باید در میان گروه ها قدم بزند و به صورت خاص به هر یک ازگروه ها کمک کند. ایجاد رقابت بین گروه های همیار می تواند تحریک کننده باشد و در میان آنان ایجاد دوستی کند.

رویکردهای تدریس در آموزش کلاس های چندپایه

        شیوه آموزش در کلاس های چندپایه ممکن است به یکی از روش های زیر اجرا شود:

1- تدریس یک یا چند ماده درسی به صورت جداگانه به 2 پایه یا بیشتر در یک جلسه (رویکرد محوری گروهی)

2- تدریس یک ماده درسی براساس موضوع مشابه به تمام پایه ها به طور همزمان در یک جلسه (رویکرد مفهومی گروهی)

3- تدریس به چند پایه با ماده درسی و موضوع مشترک و چند پایه با ماده های درسی متفاوت در یک جلسه (رویکرد مختلط)

رویکرد محوری گروهی

        این شیوه به این دلیل محوری نامیده می شود که معلم، محور تدریس خود را در یک جلسه 45 دقیقه ای با توجه به پایه های موجود و با اختصاص وقت مناسب برای هر پایه ی محور، به تدریس می پردازد. در هنگام فعالیت پایه ی محور، پایه های دیگر با نظارت غیرمستقیم معلم، به فعالیت های فرعی می پردازد. در این روش، گاهی از دانش آموزان مستعد پایه های بالاتر در جهت نظارت بر گروه «خود آموخت» استفاده می شود که معمولاً به این دانش آموز «معلم یار» گفته می شود.

رویکرد مفهومی گروهی (موضوع مشترک)

    در این روش معلم یک ماده درسی را با تلفیق و ادغام مشابهات و مشترکات درسی، به تناسب اطلاعات واندوخته های قبلی دانش آموزان شروع و پس از ارائه مشترکات و کلیات، مسائل فرعی و اختصاصی هر پایه را جداگانه تدریس می کند.  مثلاً برای تمام پایه ها آموزش جمع در درس ریاضی باشد برای کلاس اول جمع اعداد یک رقمی، برای کلاس دوم جمع اعداد دو رقمی، برای کلاس سوم جمع اعداد سه رقمی وکلاس های چهارم و پنجم جمع اعداد کسری ؛ در این حالت بهتر است ابتدا به کلاس های پایین تر تدریس کرد تا یادآوری برای کلاس های بالاتر باشد. همچنین در این روش استفاده موثری از وسایل آزمایشگاهی و رسانه های آموزشی صورت می گیرد. و دانش آموزان ضعیف کلاس های بالاتر می توانند از برنامه درسی کلاس های پایین تر استفاده کنند و دانش آموزان مستعد کلاس های پایین تر می توانند از برنامه ی درسی کلاس های بالاتر استفاده کنند و مراحل تدریس در حقیقت یک نوع ارزشیابی و آمادگی برای پایه های بالاتر است.

پیشنهاد:

     آموزش دوره ابتدایی به عنوان بخشی از آموزش عمومی دارای اهمیت ویژهای است و از طرفی بیشتر مدارس ابتدایی عشایری دارای کلاسهای چندپایه هستند که یک معلم یا حداکثر دو معلم در یک کلاس مشغول تدریس میباشند. لذا در این خصوص پیشنهاد میگردد:

الف) نظر به اینکه برخی از معلمان کلاسهای چندپایه ممکن است از تهیه و تدوین مراحل طرح درس روزانه ویژه کلاسهای چندپایه اطلاع کافی نداشته باشند، لذا تجدید نظر در محتوا و روشهای آموزشی مراکز دانشسرای تربیت معلم و دورههای بازآموزی و کارآموزی و آموزش نیروهای جدید و ... با تکیه بر ارائه مطلوب نحوه تهیه طرح درس، ویژه کلاسهای چندپایه لازم است.

ب) با توجه به اینکه ممکن است آموزگاران (خصوصاً نیروهای جدید) روش تدریس خاص کلاسهای چندپایه را نگذرانده باشند، لازم است برای برگزاری دورههای روش تدریس کلاسهای مذکور، اقدامات لازم صورت گیرد.

ج) لازم است جدول دروس هفتگی ویژه کلاسهای چندپایه تدوین شود یا در حجم کتابهای درسی برای این قبیل دانشآموزان تجدید نظر شده و کتابهای درسی ویژه، به روش و محتوای مناسبتر تألیف گردد.

د) پیشنهاد میشود برای افزایش بازدهی کلاسهای چندپایه، کتابهای راهنمای روش تدریس ویژه کلاسهای چندپایه تهیه و تدوین شود و در اختیار همه معلمان و معلمین راهنما قرار گیرد.

ه) با عنایت به دور افتاده بودن مدارس عشایری و احتیاج به استفاده از وقت آزاد معلمان کلاسهای چندپایه پیشنهاد میشود با در نظر گرفتن امتیازهایی، انگیزه لازم را برای معلمین فراهم نمایند.

و) بیشتر مدارس عشایری از طریق آموزش کلاسهای چندپایه اداره میشوند. لذا چنانچه معلم با انگیزه و مهارت کافی، برای اینکار گمارده شود به نتایج چشمگیری خواهد رسید. البته ضروری است به وضعیت آموزش در کلاسهای چندپایه پرداخته شود و از طریق پژوهش و بررسیهای لازم، مسایل و مشکلات را شناسایی و نسبت به حل آنها همت گماشت. در چنین مطالعاتی باید به ویژگیهای معلمان، دانشآموزان، تنظیم و سازماندهی درس، شرایط فیزیکی فضای آموزشی، برنامه کلاسی، فعالیتهای یاددهی معلمان، فعالیتهای یادگیری دانشآموزان، میزان تکلیف دانشآموزان، روش ارزشیابی از آموختهها، روشهای ایجاد انگیزه توسط معلم، رضایت شغلی و ... پرداخته شود. در نهایت باید به ارائه چارچوب و الگویی مناسب برای تنظیم فعالیتهای یاددهی، یادگیری در کلاسهای چندپایه پرداخته شود.

     با رفع بعضی از موانع در مدارس چندپایه که باعث اختلال در آموزش میشوند

میتوان مشکلات موجود را به حداقل رساند. همچون استفاده از چند تختهسیاه در یک کلاس ، تهیه بانک سؤال، گذاردن ساعتی جهت پخش برنامه رادیویی ویژه این مدارس، استفاده از معلمان بومی، تجهیز مدارس به وسایل کمکآموزشی، خدماترسانی ویژه به کلاسهای چندپایه و تقسیم کل پایههای یک کلاس در دو شیفت جداگانه صبح و عصر.

منابع:

1-  امیدزاده ،علی ،1375،بررسی مسائل و مشکلات کلاس های چند پایه روستاهای تابعه ی ناحیه 1 زنجان.

2- شکوهی ، غلامحسین ، 1385، تعلیم وتربیت و مراحل آن ،  مشهد،انتشارات آستان قدس رضوی .

3- آقازاده ، ، محرم، فضلی ، رخساره، تابستان 1384 ، تهران ،انتشارات آییژ، راهنمای آموزش درکلاس های چند پایه .

4 -  برچ ، ایان و لالی ، ماببک ، تدریس چند پایه در مدارس ابتدایی ، ترجمه پریوش جعفری ، چاپ اول 1379 ، تهران ، دفتر همکاریهای علمی بین المللی وزارت آموزش و پرورش و انتشارات فرا شناختی اندیشه

5- رئوف رضایی ، رضا ، برنامه ریزی تدریس و اداره کلاس های چند پایه ، چاپ کامران .

کلاس های چند پایه و راهکارهای اثربخش
هر کودکی حق دارد که از آموزش بهره مند گردد. لذا کلاس های چند پایه فرصت یادگیری برای بسیاری از کودکان مناطق روستایی و عشایری را فراهم می آورد.
مدارس چند پایه به دلایل کاهش جمعیت و مهاجرت به شهر و موقعیت جغرافیایی قابل توسعه نمی باشند. تدریس در کلاس های چند پایه یکی از روشهای آموزشی است که می تواند نیازهای بسیاری از افراد واجب التعلیم را تامین نماید.
تدریس در این کلاس ها نیازمند برخورداری از مهارتهای ویژه و روش های مناسب سازماندهی کلاسی است.
بسیاری کلاس های چند پایه را معضل می دانند و مشکلات متعددی وجود دارد که این کلاس بازده خوبی ندارد، این مشکلات به دو بخش آموزشی و فیزیکی تقسیم می شود.

راهکارهای اثربخش جهت مدیریت کلاس های چند پایه
1- استفاده از رایانه به عنوان معلم کمکی در کلاس به کمک CD های آموزشی .
2- استفاده از آموزگارانی که دوره های ویژه دیده و با روشهای فعال آشنا باشند.
3- تدریس همشاگردی – استفاده از دانش آموزان قوی برای اعضای ضعیف گروه – این کار باعث می شود دانش آموزان قوی بر مطالب درس مسلط شوند.
4- تقسیم مناسب وقت بین پایه ها و توجه به همه پایه ها .
5- گروه بندی دانش آموزان – معلم دانش آموزان را به گروه های مختلف تقسیم می کند و برای هر گروه یک مسئول انتخاب می نماید. معلم به گروه ها کمک می کند. بین گروه ها رقابت و دوستی بوجود می آید.
6- استفاده از روشهای مناسب تدریس- در کلاس های چند پایه معلم نباید فقط از یک روش به ارائه محتوا بپردازد.
7- آموزش خاص و جداگانه معلمان – تاکنون هیچ گونه آموزش خاصی وجود ندارد و معلمان با توجه به تجربه و آزمایش خود ناچاراً روش هایی را مورد استفاده قرار می دهند . کم تجربه ترین افراد در دسترس (سرباز معلم – آموزشیار نهضت سواد آموزی و ...) برای اداره این کلاس ها استفاده می شود که علاقه چندانی هم ندارند .
8- سازماندهی کلاس – فرصت تدریس موثر در کلاس های چند پایه – اگر معلم نتواند کلاس را بخوبی سازماندهی کند هر چند طرح درس داشته باشد اما موفق نخواهد بود .
9- بالا بردن حقوق معلمان کلاس های چند پایه و اختصاص دادن وقت بیشتری به این کلاس ها به شیوه حق التدریس .
10- تعداد دانش آموزان در کلاس های چند پایه باید متناسب با آموزش چند پایه ای باشد .
11- استفاده از نیروهای بومی بخاطر دوزبانه بودن دانش آموزان در کلاس های چند پایه
12- برخورداری از امکانات و تجهیزات آموزشی از قبیل کتابخانه – آزمایشگاه حیاط بازی و وسایل کمک آموزشی
13- مناسب بودن فضای کلاس ، در اختیار داشتن میز ، صندلی و نحوه بهره گیری ازفضای کلاس و مجزا بودن آن با دفتر آموزشگاه .
14- استفاده از نیروهای انسانی – با توجه به شلوغی کلاس های چند پایه تعداد معلمان را در این کلاس ها بیشتر کنند تا به امر آموزش کمک بیشتری شود .
15- استفاده از معلمان علاقمند – از معلمانی که علاقمند هستند که در کلاس های چند پایه کار کنند استفاده شود .
16- تشویق اولیاء به امر سواد آموزی ، این کار در دراز مدت به امر آموزش در کلاس چند پایه کمک و یاری خواهد کرد .
17- کم کردن وظایف معلمان در امور کارهای اداری و نامه نگاری های بیربط – و انجام وظایف خاص و کوچک
18- طراحی و ساخت کلاس های ویژه با قابلیت جابه جایی دیوارها و نصب چند تخته در آن .
19- تدوین راهنمایی تدریس و مقررات ویژه امتحانی برای کلاس های چند پایه .
20- استفاده از ورزشکاران (دانشجویان) توانمند روستا با هماهنگی اداره متبوع و همکاری شورای مدرسه و روستا به عنوان معلم ورزشی می تواند کمبود وقت معلم را در این کلاس ها جبران کند .
21- استفاده از مربیان بهداشت روستا در امر بهداشت دانش آموزان تا اندازه ای از وظایف معلم کاسته می شود .
22- فعالیت های فوق برنامه – با همکاری اولیاء کلاس های تقویتی برگزار نمایند .
23- تغییر شیوه ی فعلی آموزش در کلاس های چند پایه ای
24- آشنایی با طرح درس کلاس های چند پایه و استفاده مناسب آن در کلاس درس .

 

 

 

 

وقت

نوبت تدریس

وسایل آموزشی

روش های تدریس

هدف های جزئی

هدف های کلی

موضوع درس

نام درس

پایه

 

محور

مسجد -کتاب

ایفای نقش

خدا

خلقت

خلق

خود

عرصه

 

 

 

عنصر

آشنایی با مکانی مقدس به نام مسجد

مسجد محله

فارسی بخوانیم

دوم

اندیشه در مورد مسجد به عنوان مکانی برای نزدیکی به خدا

تفکردر مورد مسجد به عنوان خانه ی خدا

 اندیشه در مورد مشارکت در امور مسجد

تفکر در موردحضور درمسجد

تفکر

علم به این که مسجد بهترین مکان برای عبادت است

-

باور به همکاری و مشارکت با مردم درمسجد

-

علم

به دستورات خداوند ایمان پیدا می کند

-

علاقمندیو حضور منظم در مسجد

ایمان به رسیدن آرامش در مسجد

ایمان

مقدس شمردن تمام مساجد و مکان های مقدس

 

 

پیش قدم شدن برای حضور در مسجد

عمل

-

کمک به حل مشکلات دیگران

علاقمندی و حضوردر مسجد

-

اخلاق

15

خود آموخت

کتاب -مداد

به صورت گروهی

ارائه ی درس: یک روز قبل از ارائه رفتن به مسجدمحله و گفت و گو درمورد امکانات مسجد محله,مراسم هایی که در آنجا برگزار می شود,کلاسهاو کاتبخانه ای که درمسجد وجودداشت.نمایش شخصیت های داستان ودر آخر پذیرایی و شربت خوردن

 

ارائه ی تکلیف:درسمسجد محله را برای اعضای خانه تعریف کنند

انجام تکالیف مربوط به درس

لبخند نقاشی ها

فارسی بنویسیم

سوم

15

خود آموخت

کتاب -مداد

به صورت گروهی

انجام تکالیف مربوط به در

 

[ ۱۳٩۱/۱۱/۱٠ ] [ ۱٢:٥٥ ‎ق.ظ ] [ امیر حسین خزایی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

سلام به بازدیدکنندگان - این وبلاگ می کوشد تا مطالب تازه وجدیدی را در اختیار دانش آموزان -اولیا -پرسنل مدرسه وتمامی بازدیدکنندگان قرار دهد
موضوعات وب
RSS Feed

سیستم افزایش آمار هوشمند تک باکس
<CENTER>مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران

Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت